Bekende Haarlemmers op postzegels

Bekende Haarlemmers op Postzegels, een vervolg

Ton Dietz

Inleiding

Haarlem en Haarlemmers staan veelvuldig op postzegels van Nederland, maar ook van andere landen in de wereld. In een hoofdstuk van het boek dat werd uitgegeven bij het honderdjarig bestaan van ‘Op Hoop van Zegels’, in 2011, gaf Henk Weevers al een aantal voorbeelden. Hier volgen aanvullingen, wederom met de oproep om nieuwe vondsten op te sturen zodat we die ook kunnen gaan plaatsen in deze rubriek.

Het gaat bij ‘beroemde Haarlemmers’ vooral om schilders, maar ook om schrijvers, tekenaars en sportlieden. Over de schilder Frans Hals is zoveel op postzegels te vinden dat we daar een aparte bijdrage van hebben gemaakt die al online staat. Hier beginnen we met de andere schilders.

Beroemde Haarlemse Schilders

Jacob van Ruisdael

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1a(411).jpg: “Netherlands, 1999, ‘View of Haarlem with Bleaching Fields’ (date: c. 1670), Zürich, Kunsthaus Zürich, Ruisdael, Jacob van, 80.00 Cent (Dutch guilder), 08-06-1999”.

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1c(87).jpg: “Netherlands, 2002, ‘A Cornfield, in the Background the Zuiderzee’ (date: c. 1660), Rotterdam, Museum Boymans Van Beuningen, Ruisdael, Jacob van, 39.00 Cent (Euro), 11-06-2002”.

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/3(463).jpg : “Sierra Leone, 2001, Detail: ‘The Windmill at Wijk bij Duurstede’ (date: c. 1668 – c. 1670), Amsterdam, Rijksmuseum, Ruisdael, Jacob van, 1,100.00 Leone (Sierra Leone), 15-01-2001”.

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/4(513).jpg: “Sierra Leone, 2001, ‘Bentheim Castle’ (date: 1650-82), Amsterdam, Rijksmuseum, Ruisdael, Jacob van, 1,100.00 Leone (Sierra Leone), 15-01-2001”.

Upper Yafa, 1967

https://i.pinimg.com/736x/74/64/2a/74642a4de39688cff4309aafbfb5f0f1–stamps.jpg

https://i.ebayimg.com/images/g/p~EAAOSwXeJYMMdd/s-l500.jpg

Judith Leyster, schilderes uit de 17e eeuw (Haarlem, juli 1609 – Heemstede, begraven 10 februari 1660)

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1a(403).jpg : “Netherlands, 1999, Detail: ‘Zelfportret’, Washington, National Gallery of Art, Leyster, Judith, 80.00 Cent (Dutch guilder), 08-06-1999”.

https://ilibrariana.wordpress.com/2012/01/04/haarlemmers-op-postzegels-een-aanvulling/ “Voor ons is zeker ook van belang een Zelfportret van Judith Leyster. Dat schilderij is aanwezig in de ‘National Galery of Art’ in Washington. Vroeger aan Frans Hals toegeschreven. In 1929 is het door de heer R.W.Bliss uit Washington gekocht oor 250.000 dollar. In 1949 schonk hij het schilderij aan het kunstmuseum in de Amerikaanse hoofdstad. 10 februari 1660 is Judith Leyster vanuit haar huis ’t Lam in Groenendaal (Heemstede) begraven op het kerkhof te Heemstede. Zij was gehuwd met de kunstschilder Jan Miense Molenaer. Het laatste decennium van de vorige eeuw is veel onderzoek gedaan naar haar werk. In 1989 verscheen een monografie van de Amerikaanse kunsthistorica Frima Fox Hofrichter; in 1993 kwam bovendien een uitgebreid boekwerk uit: ‘Judith Leyster; schilderes in en mannenwereld’ en vond een overzichtstentoonstelling plaats in het Frans Halsmuseum”.

https://ilibrariana.files.wordpress.com/2012/01/scannen00308.jpg?w=529&h=827: “Voor ons is zeker ook van belang een Zelfportret van Judith Leyster. Dat schilderij is aanwezig in de ‘National Galery of Art’ in Washington. Vroeger aan Frans Hals toegeschreven. In 1929 is het door de heer R.W.Bliss uit Washington gekocht oor 250.000 dollar. In 1949 schonk hij het schilderij aan het kunstmuseum in de Amerikaanse hoofdstad. 10 februari 1660 is Judith Leyster vanuit haar huis ’t Lam in Groenendaal (Heemstede) begraven op het kerkhof te Heemstede. Zij was gehuwd met de kunstschilder Jan Miense Molenaer. Het laatste decennium van de vorige eeuw is veel onderzoek gedaan naar haar werk. In 1989 verscheen een monografie van de Amerikaanse kunsthistorica Frima Fox Hofrichter; in 1993 kwam bovendien een uitgebreid boekwerk uit: ‘Judith Leyster; schilderes in en mannenwereld’ en vond een overzichtstentoonstelling plaats in het Frans Halsmuseum.. 8 juni 1999 gaf PTT Post twee velletjes bijzondere zegels uit gewijd aan de zventiende eeuwse schilderkunst met o.a. een zelfportret van Judith Leyster (National Gallery of Art, Washington) en ‘Gezicht op Haarlem’ van Jacob van Ruisdael (Kunsthaus Zürich)”.

Nederlandse Antillen

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/6(36).jpg: “The Netherlands Antilles, 2007, Detail: ‘The Serenade’ (date: 1629), Amsterdam, Rijksmuseum, Leyster, Judith, 155.00 Cent (Netherlands Antillean guilder), 20-09-2007”.

Grenada

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/a1(194).jpg: “Grenada, 2001, ‘Een jonge fluitspeler’, Stockholm, National Museum of Art, Leyster, Judith, 1.50 Dollar (East Caribbean), 15-01-2001”.

Pieter Saenredam

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1a(412).jpg: “Netherlands, 1999, ‘St Mary’s Square and St Mary’s Church at Utrecht’ (date: 1662), Rotterdam, Museum Boymans Van Beuningen, Saenredam, Pieter, 80.00 Cent (Dutch guilder), 08-06-1999”.

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1(153).jpg: “Netherlands, 2013, Detail: ‘Interior of the Sint-Odulphuskerk in Assendelft’ (date: 1649), Amsterdam, Rijksmuseum, Saenredam, Pieter, 1.00, 25-03-2013”.

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1(180).jpg: “Netherlands, 2013, Detail: ‘Interior of the Sint-Odulphuskerk in Assendelft’ (date: 1649), Amsterdam, Rijksmuseum, Saenredam, Pieter, 1.00, 25-03-2013”.

Jan de Bray

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/a1(189).jpg: “Grenada, 2001, Detail: ‘Abraham Casteleyn and his Wife, Margarieta van Bancken’ (date: 1663), Amsterdam, Rijksmuseum, Bray, Jan de (ca. 1627 – 1697), 1.50 Dollar (East Caribbean), 15-01-2001”.

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/1(563).jpg: “Sierra Leone, 2001, Detail: ‘David Playing the Harp’ (date: 1670), Private collection, Bray, Jan de (ca. 1627 – 1697), 1,100.00 Leone (Sierra Leone), 15-01-2001”

http://postzegels.pimbuwalda.nl/_postzegels/6(285).jpg: “Sierra Leone, 2001, Detail: ‘David Playing the Harp’ (date: 1670), Private collection, Bray, Jan de (ca. 1627 – 1697), 1,100.00 Leone (Sierra Leone), 15-01-2001”.

Graveurs / Tekenaars

Dirck Volkertsz. Coornhert(Amsterdam, 1522 – Gouda, 29 oktober 1590) was een veelzijdige Nederlandse kunstenaar, geleerde, theoloog, musicus en publicist van vele geschriften… Zijn ouders waren het niet eens met zijn keuze van huwelijkspartner en onterfden hem daarom in 1539. Hij huwde Cornelia (Neeltje) Simonsdochter, die twaalf jaar ouder was dan hij en ging met haar in Haarlem wonen in de St. Jansstraat… Van 1543 tot 1567 woonde hij weer met zijn vrouw in Haarlem en voorzag vele jaren in zijn levensonderhoud als etser en graveur…Hij werd notaris en in 1562 tot stadssecretaris benoemd.. van het College van Burgemeesters van Haarlem. In die functie leerde hij Prins Willem van Oranje kennen, die de opstand tegen Filips II leidde. Dit maakte hem tot een verdacht man. Na de Beeldenstorm vluchtte hij in mei 1567 tijdelijk naar Keulen. Na zijn terugkeer eind juli werd hij zestien september gearresteerd, voor de Raad van Beroerte gedaagd en enige weken in de Gevangenpoort in Den Haag opgesloten…Na de Pacificatie van Gent in 1576 kon Coornhert zijn ambt van notaris in Haarlem hervatten en in 1580 kreeg hij van het Haarlemse stadsbestuur een schadevergoeding voor de tijdens de vervolgingen geleden verliezen. In 1584 overleed zijn vrouw en werd de Prins van Oranje vermoord. Toen ook de oud-burgemeester van Haarlem, Nicolaes van der Laan, die hem bescherming had geboden, overleed, vertrok hij uit Haarlem om een veiliger plaats te zoeken”. https://nl.wikipedia.org/wiki/Dirck_Volkertsz._Coornhert

https://www.postzegelblog.nl/wordpress/wp-content/uploads/2014/08/19.jpg (Gouda ..30 augustus 2014, Willem Hogendoorn van Leidsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars)

Joost Swarte

Joost Swarte, striptekenaar en nog veel meer, werd op postzegels geëerd in 1984, die ook staan afgebeeld in het atikel van Henk Weevers en waavan hier een eerste-dag-enveloppe wordt getoond.

https://www.postbeeld.nl/sneftr172-trompet-fdc-child-welfare

Maar hij maakte ook deze postzegels:

http://joostswarte.blogspot.com/2007/06/postzegel-nederlandse-boekverkopersbond.html : “Joost Swarte ontwerpt het logo en postzegel voor het 100 jarig jubileum van de Nederlandse Boekverkopersbond”.

https://www.moorsmagazine.com/cartoons/swartepostzegels/

https://www.moorsmagazine.com/cartoons/swartepostzegels/

https://www.moorsmagazine.com/cartoons/swartepostzegels/

Schrijver

Nicolaas Beets, 19e eeuws schrijver (1814-1903), op een Nederlandse zomerzegel van 1939

https://www.postzegelblog.nl/wordpress/wp-content/uploads/2013/04/haarlem8.jpg : “Nicolaas Beets werd geboren in Haarlem. Hij was auteur, dichter, predikant en hoogleraar. Onder het pseudoniem Hildebrand schreef hij het beroemde boek Camera Obscura. Hij studeerde theologie aan de Leidse Universiteit, en dit boek schreef hij in zijn studententijd op zijn studentenkamer aan de Breestraat in Leiden” (tekst: Willem Hogendoorn van de Leidsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars, 2013).

Diverse kunstenaars

https://swmedia-4cd6.kxcdn.com/media/catalogue/Netherlands/Postage-stamps/1876-b.jpg

https://ilibrariana.wordpress.com/2012/01/04/haarlemmers-op-postzegels-een-aanvulling/: “Op 15 mei 2001 verscheen een velletje ‘Nieuwe Kunst’ omstreeks 1900. Van de 10 postzegels zijn er 3 interessant in relatie tot Haarlem (en Bloemendaal), te weten:

1) N.Roland Holst/H.P.Berlage. Het interieur van de bondsraadvergaderzaal op de eerste verdieping van het gebouw De Burcht van de Algemeen Nederlandsche Diamant Bewerkers Bond in Amsterdam. Dit gebouw is in de periode 1900-1907 gebouwd naar een ontwerp van Berlage. De schilder R.N. Roland Holst (gehuwd met de dichteres Henriëtte Roland Holst-van der Schalk). Het echtpaar ging in Bloemendaal wonen nadat hij in 1926 was benoemd tot hoogleraar-directeur van de Rijksacademie te Amsterdam. Roland Holst overleed aldaar op 31 december 1938. De Staat der Nederlanden is toen in het bezit gekomen van de ateliernalatenschap van de kunstenaar. In 1979 had van de etsen, litho’s, tekeningen e.d. een expositie plaats in het Rijksprentenkabinet. Hij combineerde in de monumentaal uitgevoerde allegorische muur-/wandschilderingen van genoemde vergaderzaal in Amsterdam een sociaal bewogen, idealistische symboliek met rijke decoratie. Professor R.N. Roland Holst vervaardigde ook het bandstempel van een gedenkboek der Algemene Nederlandsche Diamantbewerkersbond (1919).

2) Chris Lebeau (1881-1941). Sierkunstenaar en kunstnijveraar. Boekband ‘De stille kracht’1900 uit het Letterkundig Museum in Den Haag. “de Stille Kracht’is één van de weinige gebatikte uitgeversbanden, gedecoreerd volgens de beginselen van de Nieuwe Kunst. De schrijver Louis Couperus en uitgever Veen waren verrukt van het resultaat.

3) Michel Duco Crop (1863-1901) Industrieel bedrukt katoen 1894-1899 uit het Nederlands Textielmuseum in Tilburg. Naar aanleiding van historische en handmatig vervaardigde buitenlandse voorbeelden, vooral India, ontwierp de beeldend kunstenaar en kunstnijveraar Duco Crop dit met exotische bloemmotieven bedrukte katoen. Vooral de Helmondse textielfabrikant P.Fentener van Vlissingen & Co. Heeft eind 19e eeuw veloursstoffen machinaal bedrukt naar ontwerpen van Duco Crop. Zowel Ducu Crop als Lebeau hebben in het ‘Rode Dorp’ gewoond, aan de Leidsevaart nabij de toen in aanbouw zijnde St.Bavokathedraal. Beiden in de Lourens Costerstraat. Duco Crop van 1895 tot 1899, Lebeau later van 1901 tot 1905 toen hij tijdelijk naar Antwerpen verhuisde”.

Uitvinders

Laurens Janszoon Coster, vermeend uitvinder van de boekdrukkunst

https://ilibrariana.files.wordpress.com/2012/01/costersluitzegel1.jpg : “Er bestaan diverse (sluit)zegels met het veronderstelde portret van Lourens Janszoon Coster, nochtans geen officiële postzegels”.

https://ilibrariana.files.wordpress.com/2012/01/gutcoster1.png?w=529: “De graficus C.A.van den Oudenalder maakte in 1982 het ontwerp voor 2 postzegel met zowel Coster als Gutenberg voor de Hongaarse posteriijen, maar tot een emissie kwam het niet”.

Kees Nelis, bloembollenkweker

https://ilibrariana.files.wordpress.com/2012/01/scannen001821.jpg: “De tulp ‘Kees Nelis’ op een Belgische postzegel uit 17 april 2000. In serie Flora bloemen Priority zegel Tulp, variëteit ‘Triomf’, sub-variëteit ‘Kees Nelis’.. Op 17 april 2000 gaf België een priority-postzegel uit met de afbeelding van een roodgele tulp uit 1951, variëteit ‘Triomf’, sub-variëteit ‘Kees Nelis’. Tien zelfklevende zegels in een boekje. De voorgestelde tulp is gekruist door H.’t Mannetje uit Hillegom in 1951 en vernoemd naar de Heemsteedse bollenkweker Kees Nelis. Het bollenbedrijf P.Nelis & Zoon bv, gestart in 1880, houdt kantoor aan de Herenweg. De heer Kees Nelis overleed op 13 oktober 2000 in Huize Bennebroek op 86 jarige leeftijd. Blijkens een vermelding op het Internet worden deze tulpen gekweekt en geleverd door de firma Van den Bos en Botman Bloembollen in Enkhuizen. Het toeval wil dat 24 april 2001 in Nederland zes postzegels (in een velletje)) verschenen met ‘kwekerijtuinen’. Op één van die zomerzegels 2001 is een afbeelding te zien van bloemen in de Theetuin te Weesp, ontworpen door Nick Roozen, telg uit de bekende bloembollen- kwekersfamilie, wiens ouders nog in Heemstede wonen”.

Verzetsstrijdster

Hannie Schaft, DDR postzegel van de Haarlemse verzetsheldin uit de Tweede Wereldoorlog

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Stamps_of_Germany_%28DDR%29_1962%2C_MiNr_0883.jpg/220px-Stamps_of_Germany_%28DDR%29_1962%2C_MiNr_0883.jpg. Ook: https://www.postzegelblog.nl/wordpress/wp-content/uploads/2013/04/haarlem10.jpg : “Hannie Schaft, geboren in Haarlem in 1920 was een Nederlandse communiste en verzetsstrijdster tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze doodde onder meer de collaborerende politiecommissaris Ragut uit Zaandam en NSB’er Pieter Faber. Hannie werd drie weken voor het einde van de oorlog (op 17 april 1945) door de Duitsers doodgeschoten in de duinen bij Bloemendaal” (tekst: Willem Hogendoorn van de Leidsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars, 2013).

https://www.europost.nl/wp-content/uploads/2017/03/8_f-1-440×600.jpg ; met verzetsheldin Hannie Schaft uit de Tweede Wereldoorlog als bovenste vignet

Haarlemse sporthelden op postzegels

Yvonne van Gennip, Haarlemse schaatskampioene

https://swmedia-4cd6.kxcdn.com/media/catalogue/North-Korea/Postage-stamps/DEH-i.jpg : “Bekende Haarlemmers. Er zijn vele bekende Haarlemmers in de filatelie terug te vinden. ..Yvonne van Gennip is in Haarlem geboren en is een van de succesvolste schaatssters die schaatsland Nederland heeft voortgebracht. Zij won bij de Olympische Winterspelen van 1988 in Calgary, Canada, drie gouden medailles: op de 1500, de 3000 en de 5000 meter”. Postzegel Nederland 2006 (tekst: Willem Hogendoorn van de Leidsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars).

https://ilibrariana.wordpress.com/2012/01/04/haarlemmers-op-postzegels-een-aanvulling/ “De Haarlemse schaatster en winnares van drie gouden Olympische medailles op de Winterspelen van 1988 te Calgary Yvonne van Gennip, is geportretteerd op postzegels van Noord-Korea (1988) en Antigua/Barbuda (1993)”.

https://www.postbeeld.nl/media/catalog/product/cache/1/small_image/400×400/67330acb2b8da843bfbbe0b5818dfc4a/a/n/anpb264.jpg : “1993, Olympic Winter Games s/s, Yvonne van Gennip”.

Willem van Hanegem, voetballer

https://ilibrariana.wordpress.com/2012/01/04/haarlemmers-op-postzegels-een-aanvulling/ “Willem van Hanegem, bijgenaamd ‘de Kromme’, ging na zijn scheiding van Truus met een jonge vrouw in Haarlem [=Overveen] wonen. Filatelistisch is hij ‘geëerd’ op zegels van de Centraal Afrikaanse Republiek (elftalfoto 1981), Niger (1977) en Noord-Korea (1978)”.

https://swmedia-4cd6.kxcdn.com/media/catalogue/Niger/Postage-stamps/UI-i.jpg

https://swmedia-4cd6.kxcdn.com/media/catalogue/Central-African-Republic/Postage-stamps/AAN-i.jpg

https://swmedia-4cd6.kxcdn.com/media/catalogue/North-Korea/Postage-stamps/DCA-i.jpg

Johan Neeskens, voetballer

https://ilibrariana.files.wordpress.com/2012/01/scannen003611.jpg: “Ook de in Heemstede geboren Johan Neeskens, die zijn loopbaan bij RCH begon, figureert op enkele postzegels. Een niet erg natuurgetrouwe Neeskens vecht volgens de toelichting op een zegel uit Nicaragua tijdens het wereldkampioenschap voetballen in 1978 een kopduel uit met de Fransman Dominique Rocheteau”.